AVM Tabela Yönetmeliği: Şartname, Belediye İzni, Elektrik

AVM tabelasının kuralları tek bir belgede toplanmaz: koridora bakan tabelada AVM’nin teknik şartnamesi, dış cephede ayrıca belediye belirler. Tabela AVM’nin dış cephesinden ya da çatısından görünüyorsa buna ilgili belediyenin reklam ruhsatı eklenir. Işıklı tabelada üçüncü konu elektriktir: enerjinin nereden alınacağı ve hattın nasıl korunacağı onay dosyasında gösterilir.

Bu yazıda, 2005’ten beri İstanbul’da tabela işi yapan ve tasarım, üretim takibi ve montajı tek muhatap olarak yürüten bir ekip olarak, kiracının şartnameyi eline aldığı günden montaj gecesine kadar izlenen yolu anlatıyoruz. Mevzuat maddesi ve onay süresi için gün sayısı vermiyoruz; onay süresini her AVM yönetimi ve belediye kendi işleyişiyle belirler. Bu konuyu ayrıntılı anlattığımız Bakırköy AVM’lerinde şartname, onay ve gece montajı yazımız da yardımcı olur.

Kuralı kim koyuyor: AVM yönetimi mi, belediye mi?

İki ayrı onay mercii var. Hangisinin devreye gireceğini tabelanın nereye baktığı belirler.

• Koridora bakan mağaza alınlığı: Onay mercii AVM yönetimidir. Kiracının muhatabı AVM olduğu için kural da onun şartnamesidir.
• AVM’nin dış cephesinden görünen tabela: AVM yönetiminin onayına ek olarak ilgili belediyenin reklam ruhsatı gerekir. Biri diğerinin yerine geçmez.
• Giriş totemi ve çatı yazısı: Bunlar AVM’nin kendi markalama işidir. Belediye ruhsatının yanında statik hesap da ister.

Belediye, tabelanın bina cephesine uygunluğuna bakar. AVM yönetimi ise bütün koridorun aynı düzende görünmesini ister. Bu yüzden şartname pratikte belediye kurallarından daha ayrıntılıdır.

Teknik şartnamede hangi maddeler tabelanın ölçüsünü belirler?

Şartname AVM’den AVM’ye değişir. Genellikle şu başlıkları tek tek tanımlar:

• Azami yükseklik ve alınlık içindeki yerleşim
• Cepheden çıkıntı payı
• Aydınlatma tipi: önden ışıklı, arkadan ışıklı ya da ışıksız
• Renk ve malzeme sınırları
• Montaj yöntemi ve çalışma saatleri
• Malzemenin yangın davranışıyla ilgili belge talebi

Kiracı için temel kural şudur: tasarıma şartnameden önce başlamayın. Şartnameyi görmeden çizilen bir logo, alınlığa sığmadığı ya da izin verilmeyen bir ışık tipi kullandığı için geri döner. Eski sürüme göre çizilen iş de aynı sonucu verir. Teklif aşamasında ilk istediğimiz belge budur. Elinizde yoksa AVM yönetiminden son sürümünü isteyin.

Şartname malzeme belgesi istiyorsa, kullanılan malzemenin kendi teknik belgesini onay dosyasına ekleriz. Bu belgeyi sonradan aramak, montaj gününü erteleyebilir.

Harf derinliği ve çıkıntı payı nasıl hesaplanır?

Şartnamedeki tek satırlık çıkıntı sınırı, harfin yapısını baştan belirler. LED kutu harfin derinliği tipik olarak 6-12 cm arasındadır ve harf yüksekliğiyle orantılı büyür. Harf boyunu büyütmek isteyen kiracı, derinliğin de arttığını ve çıkıntı sınırına yaklaştığını hesaba katmalıdır.

Halo, yani arkadan ışıklı harfte hesap bir adım uzar. Işığın duvara yayılması için harf duvardan 2-5 cm uzakta durur. Toplam çıkıntı, harf derinliği artı bu boşluktur. Dar çıkıntı payı olan bir alınlıkta bu yüzden ince gövdeli harf ya da önden ışıklı çözüm öne çıkar.

Harfin neye tutturulacağı da teklif aşamasında belirlenir. Dolu duvar, alçıpan, metal kaplama ve cam yüzey farklı bağlantı ister. Harf montajında yüzeyin düzlüğü metre başına 2 mm’yi geçmemelidir; eğri bir alınlık önce düzeltilir.

Cadde mağazasıyla fark burada belirginleşir. Baba’s Gastropub cephe tabelasında cephe genişliği, görüş açıları, yaya akış yönü ve gece görünürlüğü birlikte değerlendirildi; ölçü ve harf kalınlığı buna göre belirlendi. AVM’de bu kararların bir bölümünü şartname önceden vermiştir. Bize kalan iş, verilen sınır içinde en okunaklı çözümü bulmaktır. Ayrıntı için Beylikdüzü’nde AVM ve site altı mağaza tabelası yazımıza bakabilirsiniz.

Işıklı mı, halo mu: aydınlatma kararı ve elektrik bağlantısı

AVM koridorunda okuma mesafesi caddeye göre kısadır. Önden ışıklı kutu harf uzak mesafeden okunmak için tasarlanır.

Halo aydınlatma ise yakın mesafede, lobi ve koridor gibi alanlarda daha yumuşak bir etki verir. Şartname aydınlatma tipini tanımlıyorsa seçim orada biter. Tanımlamıyorsa alınlığın yüksekliği, koridorun genişliği ve tavan yüksekliği karar verir.

Onay dosyasında elektrik için şu bilgiler yer alır:

• Toplam güç: Standart bir mağaza cephesi yazısı toplamda 50-150 W çeker.
• Güç kaynağı: LED modüller 12V güç kaynağıyla çalışır. Kaynağın nereye konacağı ve arızada nasıl erişileceği önceden çizilir.
• Koruma: Tabela ayrı sigortaya bağlanır, kablo geçişleri yalıtılır. Kablolar gizli ve su geçirmez olur.

Bağlantıyı yetkili elektrikçi yapar. AVM’nin dış cephesine çıkan işlerde IP65 dış mekân LED modül ve dış mekân güç kaynağı kullanılır.

Teslimden önce ışıklı harfler uzun süreli yanma testinden geçer. Sönük bir modül AVM koridorunda değil, bu testte yakalanır. Gece montajında arıza çıkması, kiracı için bir gece daha kapalı alınlık demektir.

AVM onay dosyasına neler girer?

Onay dosyası ne kadar eksiksizse geri dönüş o kadar az olur. Sanayi bölgelerinde yönetime teknik çizim ve malzeme listesi sunulur; AVM’de de mantık aynıdır. Dosyada şunlar bulunur:

1. Ölçekli çizim: Alınlık ölçüsü, harf yükseklikleri, yerleşim ve çıkıntı.
2. Görsel önizleme: Tabelanın mağaza cephesindeki görünümü.
3. Malzeme ve renk listesi: Yüz, yanak ve kaplama; istenirse malzemenin teknik belgesi.
4. Aydınlatma ve güç bilgisi: Işık tipi, toplam güç, güç kaynağının yeri.
5. Montaj detayı: Bağlantı yöntemi, yüzey tipi, gereken ekipman.

Dosya AVM yönetimine sunulur. Düzeltme istenirse çizim güncellenir; onaydan sonra üretime geçilir. Font, kontrast ve tabela türü gibi görsel tercihler için AVM ve mağaza tabelası tasarım rehberi ayrı bir kaynak.

Dış cephe, çatı ve giriş totemi: belediye izni devreye girdiğinde

AVM’nin dışına bakan her tabela belediye sürecine girer. Başvuruda istenen belgeler şunlardır: başvuru formu, işletme ruhsatı veya ticaret sicil gazetesi, tapu veya kira sözleşmesi, ölçekli tabela projesi, bina yönetimi onayı ve cephe fotoğrafı. AVM’de bina yönetimi onayı, AVM yönetiminin yazılı onayıdır. Bu yüzden belediyeye gitmeden önce AVM onayı alınır. Bina tarihi bir bölgedeyse estetik veya koruma kurulu görüşü de sürece eklenir. Başvuru adımlarının tamamı tabela izin ve ruhsat işlemleri rehberinde.

Büyük ölçekli işlerde mühendislik öne geçer:

• Çatı yazısı: Çelik taşıyıcı için rüzgar ve deprem yükü hesabı yapılır. Paratoner ve topraklama bağlantısı kurulur. Montaj mobil vinç veya manlift ile yapılır. Reklam ruhsatı ilçe belediyesinden alınır.
• Giriş totemi: Statik hesap ve temel projesi gerekir; imar izni ve reklam ruhsatı birlikte yürür. Ayrıntılar totem tabela sayfasında.

AVM’de mağaza cephesi, food court, vitrin ve kat yönlendirme işlerini AVM tabelası sayfasında topladık. Çatı yazısının ayrıntıları çatı tabelası sayfasında.

Montaj gecesi: AVM’de iş nasıl planlanır?

AVM’de montaj, çalışma saatleri dışında, gece ya da erken sabah yapılır. Amaç ziyaretçi akışını kesmemek ve güvenlik riskini azaltmaktır. Bu yüzden montaj planı onay dosyasıyla birlikte konuşulur: ekip hangi saatte girecek, malzeme hangi kapıdan taşınacak, hangi kaldırma ekipmanı kullanılacak.

Montaj gecesinde önce ölçüler yerinde son kez doğrulanır, ardından harf ve taşıyıcı yerine alınır; ışıklı işlerde montaj sonunda ışık yakılarak son kalite kontrol yapılır. Ekip AVM’nin güvenlik kurallarına uyar; duvar, tavan ve komşu mağaza korunur.

Cam yüzeye yapısal silikonla yapılan montajda kürlenme 48 saat sürer. Bu tür işler açılıştan önceki son geceye bırakılmaz.

Takvim ve bütçe: açılıştan geriye doğru plan

AVM’de mağazanın açılış tarihi baştan bellidir. Tabela takvimi de bu tarihten geriye doğru kurulur:

• İstediğinizi gönderin: mağaza alınlığının ölçüsü, fotoğrafı ve şartname WhatsApp’tan iletildiğinde.
• Yaklaşık fiyat: mesai saatlerinde (Pzt-Cum 09:00-18:00) 30 dakikada dönüş.
• Tasarım veya 3D örnek, net fiyat: şartnameye göre hazırlanan tasarım üzerinden; onayınızdan sonra gerekirse yerinde keşif yapılır.
• AVM onayı: süresini AVM yönetimi belirler; düzeltme istenirse bir tur daha.
• Üretim: süre tabelanın büyüklüğüne ve kapsamına göre değişir; teklifle birlikte netleşir.
• Montaj: AVM’de çalışma saatleri dışında yapılır.

Dış cephe işlerinde belediye süreci bu takvime ayrıca eklenir ve süresini belediye belirler. Onayınızdan sonra gerekirse yerinde keşif yapılır.

Bütçeyi şartname de etkiler. Şartname paslanmaz harf ya da halo aydınlatma şart koşuyorsa maliyet buna göre şekillenir. Güncel başlangıç fiyatları LED kutu harf sayfasında; fiyat ebat, malzeme, aydınlatma tipi ve montaj yüksekliğine göre değişir.

Teslimden sonra üretim ya da montajdan kaynaklanan arızalar giderilir.